Microservice là gì? So sánh với Monolithic

Trong lĩnh vực phát triển phần mềm hiện đại, việc lựa chọn kiến trúc hệ thống đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Hai kiến trúc phổ biến nhất thường được đưa ra so sánh là Monolithic (Nguyên khối) và Microservice (Vi dịch vụ).

Microservice là gì?

Microservice là một phong cách kiến trúc trong đó một ứng dụng lớn được xây dựng dưới dạng một tập hợp các dịch vụ nhỏ, độc lập, hoạt động riêng biệt, có khả năng triển khai độc lập (independently deployable), và thường giao tiếp với nhau qua các giao thức nhẹ như HTTP/REST hoặc message queues.

Các đặc điểm chính của Microservice

Phân rã theo nghiệp vụ (Business Capability): Mỗi service tập trung vào một nghiệp vụ cụ thể (ví dụ: Dịch vụ Quản lý Đơn hàng, Dịch vụ Thanh toán, Dịch vụ Người dùng).
Độc lập về công nghệ (Polyglot Persistence / Programming): Các service khác nhau có thể được viết bằng các ngôn ngữ lập trình khác nhau và sử dụng các loại cơ sở dữ liệu khác nhau (SQL, NoSQL), tùy theo yêu cầu tối ưu của nghiệp vụ đó.
Triển khai độc lập: Mỗi service có thể được cập nhật và triển khai mà không làm ảnh hưởng đến các service khác.
Quản lý phi tập trung: Mỗi service sở hữu và quản lý dữ liệu riêng của mình.

Monolithic là gì?

Kiến trúc Monolithic (Nguyên khối) là phong cách truyền thống, trong đó toàn bộ ứng dụng được đóng gói thành một đơn vị triển khai duy nhất, lớn và liên kết chặt chẽ (tightly coupled).

Các đặc điểm chính của Monolithic

Một mã nguồn chung: Tất cả các chức năng (UI, logic nghiệp vụ, truy cập dữ liệu) đều nằm trong một cơ sở mã nguồn duy nhất.
Một cơ sở dữ liệu chung: Toàn bộ ứng dụng thường chia sẻ một cơ sở dữ liệu tập trung.
Triển khai phụ thuộc: Mọi thay đổi, dù là nhỏ, đều đòi hỏi phải xây dựng lại và triển khai lại toàn bộ ứng dụng.

So sánh Monolithic và Microservice

Việc lựa chọn giữa hai kiến trúc này phụ thuộc vào quy mô, tốc độ phát triển và yêu cầu của dự án.

Đặc điểm	Monolithic	Microservice
Cấu trúc	Một khối lớn, liên kết chặt chẽ	Tập hợp các dịch vụ nhỏ, độc lập
Triển khai	Triển khai toàn bộ ứng dụng	Triển khai độc lập từng service
Khả năng mở rộng	Mở rộng toàn bộ hệ thống	Mở rộng linh hoạt từng service
Phát triển	Đơn giản khi bắt đầu, phù hợp dự án nhỏ	Phức tạp hơn, phù hợp hệ thống lớn
Công nghệ	Thường chỉ dùng một bộ công nghệ	Đa dạng công nghệ (Polyglot)
Khả năng chịu lỗi	Lỗi một phần có thể ảnh hưởng toàn hệ thống	Lỗi một service ít ảnh hưởng service khác
Vòng đời phát triển	Chậm dần khi hệ thống lớn	Nhanh hơn với CI/CD
Quản lý dữ liệu	Cơ sở dữ liệu tập trung	Cơ sở dữ liệu phân tán

Khi nào nên chọn kiến trúc nào?

Chọn Monolithic khi

Dự án nhỏ, đơn giản, mới bắt đầu.
Đội ngũ phát triển nhỏ, cần cấu trúc dễ hiểu.
Ưu tiên tốc độ triển khai ban đầu.

Chọn Microservice khi

Dự án lớn, phức tạp, cần mở rộng lâu dài.
Đội ngũ nhiều nhóm, phát triển song song.
Yêu cầu cao về scalability và resilience.
Cần tối ưu từng nghiệp vụ bằng công nghệ khác nhau.

Kết luận

Monolithic phù hợp để khởi đầu nhanh, chi phí vận hành thấp, dễ quản lý.
Microservice là lựa chọn chiến lược cho hệ thống lớn, yêu cầu mở rộng, tính sẵn sàng và phát triển lâu dài.